Bedrijfshallen zijn doorgaans gestandaardiseerde gebouwen en daarom zelden architectonisch interessant. Hal 10 in de Stormpolder bij Krimpen aan den IJssel, ontworpen door Metropolis Architecten bv, is een spreekwoordelijke uitzondering.
Wie over de Rotterdamse Van Brienenoordbrug rijdt en naar het oosten kijkt, ziet al snel de immense hal staan die Wim Quist in de hoogtijdagen van de Nederlandse scheepsbouw ontwierp voor scheepsbouwer Van der Giessen-de Noord, sinds 2004 in handen van staalbouwer Hollandia. Deze grootste overdekte scheepshelling van Europa wisselde door afnemende opdrachten nog niet zo lang geleden opnieuw van eigenaar en is nu eigendom van IHC. Een zeer recente opleving in de staalbranche heeft Hollandia doen besluiten twee nieuwe assemblage en montage hallen te bouwen. De eerste, Hal 10, is inmiddels in gebruik genomen.
Het technische ontwerp en de bouw werden uiteraard door Hollandia zelf verzorgd. De architectonische aankleding is het werk van Metropolis Architecten. De keuze voor een doosvormige constructie werd van tevoren bepaald. Ook was bepaald dat staalplaten geleverd moeten worden door Corus, in de kleur blauw, gebruikmakend van Corus Colorcoat HPS200. Dit vanwege een garantie tot maar liefst 40 jaar. De opdrachtgever wilde daarnaast dat de hal vanaf de Van Brienenoordbrug herkenbaar is. Binnen deze strikte randvoorwaarden is Metropolis er in geslaagd een zorgvuldig gedetailleerde eyecatcher te realiseren.
Omdat de schaal van deze nieuwe hal (85x40x25 meter) in het niet valt bij de naburige door Quist ontworpen hal, kozen projectarchitecten Stefan Pieterse en Gerrit Schilder voor de toepassing van optische illusies. Schilder bedacht een kleurenpalet van vijf tinten blauw die in rechthoekige vlakken tussen horizontale banen over de breedte van alle gevels werden geplaatst. Van enige afstand lijken de banen te vervormen terwijl ze wel degelijk recht zijn. Uit een bestaande donkerblauwe standaardkleur werden, in samenwerking met Corus, vier nieuwe lichtere tinten blauw gedestilleerd. De vijf kleuren zijn op elkaar afgestemd qua kleurtoon, verzadiging en mate van zwartheid. Drie van de vijf nieuwe kleuren zijn toegevoegd aan de standaard kleurenwaaier van Corus.
De detaillering van de stalen gevelplaten is op relatief grote afstand nog steeds goed zichtbaar door de hoog opstaande randen. De lekdorpels die de scheiding tussen de kleurbanen vormen, zijn vervaardigd uit hetzelfde plaatmateriaal. Net als de gevelplaten zijn ook de ventilatieroosters - nodig om lasdampen af te voeren - met tussenliggende deklijsten speciaal voor dit project ontworpen.
De noordgevel bestaat uit drie reusachtige deuren van elk 13 meter breed en 19 meter hoog. Door de deuren opzij te schuiven wordt de gehele gevel geopend om de vaak tonnen wegende werkstukken naar binnen of naar buiten te kunnen verplaatsen. Om stabiliteit tijdens windbelasting te garanderen dient een uit prefab betondelen opgetrokken kantoorgebouw als contragewicht: twee trek-drukstangen zijn vanuit het kantoor verbonden met de oostgevel en vormen zo constructieve driehoeken. De gevels van het kantoor zijn eveneens blauw gekleurd met behulp van het verdichtingsmiddel Borel BCS2. Dit product dringt diep door tot in de poriën van het beton waardoor weersomstandigheden en slijtage geen invloed hebben op de kleur.
De muur tussen kantoor en hal is extra zwaar uitgevoerd, niet alleen om geluid tot 60 decibel te reduceren, maar vooral ook om te voorkomen dat werkstukken die uit de ketting vallen door de muur heen slaan. Ruim tweederde van de constructiekosten is opgegaan aan installaties op en onder de vloer. Een groot aantal vibropalen met elk een diameter van 1600 millimeter garanderen dat de zwaar uitgevoerde vloer honderd procent waterpas blijft liggen. Het fabriceren van de werkstukken is namelijk precisiewerk.
Op dit moment wordt op het terrein van Hollandia de Macken Street Bridge geassembleerd – een ontwerp van Santiago Calatrava - waarna deze zal worden verscheept naar Dublin. Eerder werden hier onder meer The London Eye gebouwd en onderdelen van de Londense Swiss RE Tower.
De bouw van de twee hallen is het begin van een investeringstraject waarmee Hollandia Vastgoed en enkele ander grondbezitters het industriegebied Stormpolder in Krimpen aan den IJssel willen revitaliseren. Het doel is om hier een Materiaal Innovatie Campus te maken waar zware constructiebedrijven, scheeps- en bruggenbouwers zich kunnen vestigen en profiteren van elkaars expertise en constructiematerieel. Om grote spelers aan te trekken, moet het gebied herkenbaar en aantrekkelijk worden.
Het idee om toekomstige nieuwe hallen in de Stormpolder volgens hetzelfde procédé als Hal 10 uit te voeren kent veel bijval. De gedachte is om dit in andere kleurschakeringen en met een andere ritmiek te doen.
tekst Metropolis Architecten BV / ArchiNed
foto's Scagliola / Brakkee
